Wat is er aan de hand?
De inzet van personeel (medewerkers buiten de familie) blijft in de melkveehouderij beperkt. Terwijl bedrijven flink zijn gegroeid, zijn de kosten voor betaalde arbeid maar beperkt toegenomen. Dat betekent dat de arbeidsproductiviteit hard is gestegen. De vraag is: zit er nog meer in, of laat je met jouw bedrijf nu potentieel liggen?
In de analyse is alleen gekeken naar:
• personeelskosten (medewerkers op de loonlijst)
• ingehuurde arbeid, zoals bedrijfsverzorging
Kosten voor meewerkende gezinsleden, bijvoorbeeld via de KJ-regeling, zijn niet meegerekend. Meer achtergrond van deze KJ-regeling kun je lezen in dit artikel.
Wat valt op?
• De gemiddelde inhuur steeg van € 4.000 naar € 12.000 in 15 jaar (+300%). Dat lijkt hoog, maar bij kleine getallen heb je snel een hoog percentage.
• Tegelijk groeide de melkproductie van 770.000 kg naar 1.225.000 kg (+60%).
• Arbeidskosten per 100 kg melk stegen van € 0,50 naar € 1,00.
De conclusie: de schaalvergroting is vooral opgevangen door jou als ondernemer en vaak ook het gezin.
Wat betekent dit voor je bedrijf?
De arbeidsproductiviteit is flink gestegen. Dat zie je niet alleen in je eigen sector. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) groeit de arbeidsproductiviteit in Nederland gemiddeld met 0,2% per jaar. In de melkveehouderij ligt dat tempo duidelijk hoger, mede door mechanisatie en automatisering. Maar daar hangt wel een prijskaartje aan. In deze analyse gaat het niet om de geproduceerde liters, maar om de toegevoegde waarde per gewerkt uur.
Levert betaalde arbeid iets op?
Je vraagt jezelf wellicht af wat het jou als ondernemer oplevert. In de sector wordt vaak gedacht dat betaalde arbeid niet uit kan. Uit analyse blijkt dat het beeld anders ligt dan vaak wordt gedacht. Bedrijven met minimaal € 50.000 aan betaalde arbeid realiseren een kritieke melkprijs die ongeveer 2 cent per kg lager ligt dan bedrijven zonder personeel. Dat voordeel hangt deels samen met de grotere schaal waarop deze bedrijven draaien. Tegelijk geldt: die schaal is alleen haalbaar doordat arbeid wordt ingehuurd.
Hoe zit het met de kosten?
Het samenwerken met medewerkers is geven en nemen. De analyse laat zien dat bedrijven met veel betaalde arbeid:
• 5% hogere loonwerkkosten per hectare hebben
• vaak intensiever zijn
• arbeid vooral inzetten rondom de koe
Dit zijn ook de werkzaamheden die met vaste protocollen goed en efficiënt in te richten zijn. Het bedrijf wordt dan een samenspel van specialisten, met ieder gerichte taken. Pak je het goed aan, dan kan betaalde arbeid zeker rendement opleveren. Belangrijk aandachtspunt blijft wel de beschikbaarheid van goede medewerkers in jouw regio.
En zonder personeel?
De bedrijven zonder betaalde arbeid, echt helemaal € 0, laten een ander beeld zien:
• ongeveer 700 kg minder melk per koe
• circa € 1.000 lagere bewerkingskosten per hectare
Het werk is vaak breder en gevarieerder. Dat maakt het uitdagend, maar ook lastiger overdraagbaar.
Wat kun je doen?
Er is geen goed of fout. Het gaat erom wat bij jouw bedrijf en manier van werken past. Waar word jij als ondernemer blij van? En hoe zet je hier als ondernemer een goede strategie op? Het is en blijft de uitdaging om niet alleen ín je bedrijf te werken, maar ook áán je bedrijf te werken.
Meer weten?
Wil je sparren over de inzet van arbeid en strategie van jouw bedrijf? Maak dan een afspraak met één van onze adviseurs. Wij denken graag met je mee.
