Hoe ziet het akkerbouwareaal eruit in 2026?
Op basis van de recente areaalcijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zien we in 2026 een aantal opvallende verschuivingen binnen de Nederlandse akkerbouw. Vooral de sterke daling van het aardappelareaal, de uitbreiding van het graanareaal en de forse afname van het suikerbietenareaal springen in het oog. Daarnaast zijn er binnen de uienteelt duidelijke verschuivingen zichtbaar.
Gewassen landelijk
Aardappelen: forse krimp van het areaal
De grootste verandering zien we dit jaar in de aardappelteelt. Het totale aardappelareaal daalt fors ten opzichte van vorig jaar. Op Europees niveau gaat het om ongeveer 67.000 hectare minder aardappelen. Ook in Nederland is sprake van een duidelijke afname. Vooral het areaal consumptieaardappelen neemt af met ongeveer 12.500 hectare. Daarmee komt het areaal uit op het laagste niveau van de afgelopen 6 jaar.
Deze ontwikkeling hangt samen met de moeilijke marktomstandigheden van de afgelopen periode. Lage prijzen, lagere contractprijzen voor oogst 2026 en de hoge teeltkosten spelen daarbij een belangrijke rol.
Ook het areaal zetmeelaardappelen neemt verder af. Het areaal pootaardappelen blijft daarentegen relatief stabiel en laat zelfs een lichte stijging zien. Mogelijk komt dit doordat telers vaker kiezen voor eigen vermeerdering.
Graanareaal groeit sterk
Tegenover de daling van het aardappelareaal staat een forse groei van het graanareaal. In totaal komt er ongeveer 13.700 hectare granen bij. Vooral wintergerst (+4.200 hectare) en zomergerst (+5.700 hectare) laten een sterke groei zien. In Oost-Nederland groeit het graanareaal duidelijk met 18%, een toename van 6.147 hectare.
De goede omstandigheden in het najaar van 2025 maakten het mogelijk om veel wintergranen succesvol in te zaaien. Daarnaast speelt regelgeving een belangrijke rol.
2026 is bovendien het laatste jaar waarin veel bedrijven te maken hebben met de verplichte 1-op-4 rotatie op zand- en lössgronden. Vooral op huurpercelen moest nog aan deze verplichting worden voldaan, waardoor vaker voor granen als rustgewas is gekozen.
Suikerbieten sterker gedaald dan verwacht
Zoals verwacht is het suikerbietenareaal dit jaar aanzienlijk kleiner. Cosun stuurde aan op een areaalreductie van ongeveer 10%, maar de daadwerkelijke afname blijkt nog iets groter.
In totaal neemt het suikerbietenareaal af met ongeveer 9.375 hectare (-12%). Lagere verwachtingen voor het financieel rendement en de behoefte aan meer rustgewassen speelden hierbij waarschijnlijk een belangrijke rol.
Uienareaal stabiel, maar duidelijke verschuivingen
Het totale uienareaal blijft vrijwel gelijk, maar binnen de teelt zijn wel interessante verschuivingen zichtbaar.
Het areaal rode uien, dat vorig jaar sterk groeide, daalt dit jaar weer met ongeveer 925 hectare. Tegelijkertijd groeit het areaal gele uien met ongeveer 580 hectare. Daarmee keert de verhouding tussen rode en gele uien weer terug naar het niveau van enkele jaren geleden.
Een andere opvallende ontwikkeling is de sterke groei van het areaal plantuien. Dit areaal neemt toe met ongeveer 1.190 hectare. Daarmee wordt de terugval van 2025 ruimschoots goedgemaakt en bereikt het areaal het hoogste niveau van de afgelopen jaren.
Meer braakgrond en uitbreiding van ANLb
Ook het areaal braakliggende grond neemt toe. Na een lichte afname in 2025 groeit het areaal dit jaar met ruim 4.500 hectare naar in totaal 37.200 hectare.
Daarnaast zien we in de praktijk dat het areaal binnen het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) verder uitbreidt. Het gaat daarbij niet alleen om stroken langs percelen, maar steeds vaker ook om complete percelen met natuurmengsels.
Deze ontwikkelingen sluiten aan bij veranderingen binnen het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Lees ook over het GLB en je bouwplan om te ontdekken welke keuzes invloed hebben op jouw bedrijf.
In verschillende regio's zien we bovendien combinaties van productieve en natuurgerichte teelten, zoals vogelgranen.
Twijfel je wat deze ontwikkelingen betekenen voor jouw afzetstrategie? Onze adviseurs sparen graag met jou over jouw afzetstrategie.
Flevoland
In Flevoland valt vooral de groei van het bloembollenareaal op. Dit areaal neemt met ongeveer 580 hectare toe. Daarmee versterkt de provincie haar positie als belangrijke regio voor de bloembollenteelt.
Groningen
Groningen laat met ruim 1.500 hectare de grootste groei van het totale akkerbouwareaal zien.
Het aardappelareaal blijft hier vrijwel stabiel (-163 hectare). De hectares die verdwijnen uit de suikerbietenteelt worden grotendeels ingevuld met granen, vooral zomergraan.
Ook het areaal vezelgewassen groeit.
- Hennep (+600 hectare)
- Vlas (+95 hectare)
Daarnaast groeit het areaal braakgrond fors naar 5.268 hectare. Dat is een stijging van ruim 1.000 hectare.
Drenthe, Overijssel en Gelderland
In Oost-Nederland breidt het graanareaal zich duidelijk uit. Vooral in Drenthe, Overijssel en Gelderland kiezen ondernemers vaker voor granen als rustgewas binnen de rotatie. Deze uitbreiding gaat vooral ten koste van aardappelen en suikerbieten.
Daarnaast valt op dat het uienareaal in Drenthe met ongeveer 310 hectare afneemt. Ook daalt het areaal pootaardappelen met 325 hectare. Waar de meeste provincies juist een lichte stijging laten zien, is Drenthe de enige provincie met een duidelijke afname.
Friesland
Friesland laat vergelijkbare ontwikkelingen zien als de andere noordelijke provincies, maar de verschuivingen binnen het bouwplan zijn minder groot. Hierdoor blijft het areaal relatief stabiel.
Bron: voorlopige areaalcijfers 2026 van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
Meer weten?
Benieuwd wat deze areaalontwikkelingen betekenen voor jouw bedrijf? Onze specialisten denken graag met je mee over een toekomstbestendig bouwplan. Bekijk onze sectorpagina Akkerbouw of neem contact op met Hessel Kingma of een andere agro-adviseur van Countus voor persoonlijk advies.
