Agro, Melkvee

Optimaal melken van eigen land

09 jun 2022

De huidige melkprijs nodigt uit om stevig door te melken. Grote kans dat je daarom niet veel koeien hebt verkocht de laatste maanden. De melkprijs is fantastisch, maar gezien alle kosten is hij ook hard nodig. Blijf daarom ook goed rekenen aan het rendement. Stalvoeren is een duurzame methode die je niet per definitie geld kost. Waar zit voor jou het voordeel?

Verliezen

De eerste snee zit onder het plastic. De tweede misschien ook al wel. Er is al veel verloren gegaan voordat dit voer wordt omgezet in melk. Je kent het rijtje vast wel: veldverliezen, conserveringsverliezen, voerverliezen. En dan nog de verliezen in de koe zelf.

Toch levert het maaien niet alleen verliezen op. De drogestofopbrengst per hectare is bij volledig maaien hoger dan bij het toepassen van weidegang. Maar je weet ook dat de Voeder Eenheid Melk (VEM) en ruw eiwitgehalten (RE) in vers gras hoger liggen dan in graskuil.

“Per kilogram drogestof stalvoeren kun je zo’n €0,10 per koe per dag besparen”

Besparen op krachtvoer

Het voordeel van stalvoeren ten opzichte van graskuil voeren zit voor een belangrijk gedeelte in de besparing op krachtvoer. En dat werkt via 2 routes.

De eerste route is de drogestofopname. De drogestofopname wordt voor een groot deel bepaald door het NDF gehalte (Neutral Detergent Fibre) van het voer. Dit zie je ook terug in snijmais rantsoenen. Snijmais heeft een lager NDF gehalte en van deze rantsoenen nemen koeien meer kilogram drogestof op.

Dat effect bereik je ook door graskuil te vervangen door vers gras. We zien dit effect namelijk in gemiddelde analyses. Breng jouw situatie in beeld met jouw eigen voeranalyses.

Indicatief kun je stellen dat de koeien een halve kilogram drogestof ruwvoer extra opnemen als je 6 kilogram drogestof graskuil (per koe per dag) vervangt door stalvoeren. Een hogere opname betekent meer energie en meer eiwit om in melk om te zetten. Je kunt dit ook gebruiken om op krachtvoer te besparen. Je kunt namelijk minder kilo’s verstrekken.

De tweede route is dat het verse gras meer eiwit bevat dan graskuil. Je kunt daarom kiezen voor een krachtvoersoort met een iets lager eiwitgehalte. De kosten per kilogram krachtvoer gaan dan ook naar beneden.

De besparing uit minder kilo’s krachtvoer én een lager eiwitgehalte hebben wij voor je doorgerekend. Met het toepassen van stalvoeren bespaar je ruim € 0,10 per koe per dag voor iedere kilogram drogestof die je uit vers gras voert. Voor een bedrijf met 120 koeien en 6 kilogram drogestof uit vers gras is een besparing van € 80 per dag te realiseren. Pas je een half jaar stalvoeren toe? Dan is de totale besparing circa € 15.000.

“4% minder inkuilen per kilogram drogestof uit vers gras”

Minder inkuilen

Het is het één of het ander. De kilo’s vers gras die je voert, kun je niet meer inkuilen. Het mooie gras wil je inkuilen, maar dan accepteer je dus de conserveringsverliezen. Waarom zou je het mooie gras niet vers aan de koeien voeren? Dan benut je de suikers en eiwitten optimaal. En bespaar je ook nog op loonwerk en machinekosten.

Is je bedrijf zelfvoorzienend in voerproductie? Dan kun je makkelijk een kwart minder inkuilen. In april kun je al starten met stalvoeren. Soms kun je wel tot december doorgaan.

Maar reken eerst eens voorzichtig met 6 maanden stalvoeren. Als je gedurende deze 6 maanden de koeien 1 kilogram drogestof (per koe per dag) uit vers gras voert, bespaar je 4% van het aantal hectares inkuilen.

Laten we eens rekenen met een bedrijf met 50 hectare grasland en 5 snedes kuil. Dan wordt in totaal 250 hectare ingekuild. Pas je 6 kilogram drogestof per koe per dag stalvoeren toe? Dan kan nu 24% (6*4%) minder ingekuild worden. Dat is een besparing van 60 hectare inkuilen.

De loonwerkkosten – bij volledig uitbesteden – bedroegen de afgelopen jaar zo’n € 130 per hectare per snede, kosten voor eigen machines en diesel niet meegerekend. Die 60 ha minder inkuilen bespaart dan € 7.800 aan loonwerkkosten.

Investeringen

Hier staan wel kosten tegenover. Het verse gras moet je dagelijks naar huis halen. Heb je hiervoor al machines? Of moet je hier nog voor investeren? Het budget uit de gerealiseerde besparingen geeft je die ruimte. Als je rekent met de KWIN normen – met nieuwe machines – dan bedragen de jaarkosten op het voorbeeldbedrijf circa € 25.000. De totale besparingen bedroegen € 23.000. Hiermee draai je nagenoeg break-even.

Besparen op arbeid

Maar we hebben de factor arbeid nog niet genoemd. Minder hectares inkuilen bespaart ook arbeid. Niet alleen bij het inkuilen, maar ook bij het uitkuilen. Daarnaast is het patroon van arbeidsbehoefte heel anders. Bij het inkuilen krijg je een piek in je arbeidsbelasting. Bij stalvoeren is dit stabiel.

Het is dan wel weer een dagelijks terugkerende arbeid. Heb je de machines goed voor elkaar? Dan zou stalvoeren voor 120 koeien circa 1 uur per dag vragen. Hierbij houden we geen rekening met de bespaarde arbeid als gevolg van minder hectares inkuilen. Doe je dit een half jaar – 182 dagen – dan vraagt dit 182 uur.

Groene cijfers met groen doen

Stalvoeren sluit aan bij de maatschappelijke wens om meer eiwit van eigen land te benutten en minder externe aanvoer te hebben. Er wordt wel gezegd dat je niet groen kunt doen als je rood staat. Dat is zeker waar. Maar in het geval van stalvoeren kost groen doen (nagenoeg) geen geld.

Meer weten over stalvoeren?

Heb je vragen over het effect van stalvoeren op jouw bedrijfsresultaten en wil je jouw specifieke situatie bespreken? Neem dan contact op met de Countus adviseur in jouw regio.