Algemeen

Mestboekhouding: wat kun je dit jaar nog regelen?

09 dec 2021

Het is december, het jaar is dus alweer bijna voorbij. Tijd om je mestboekhouding af te ronden. Waar moet je op letten? Bekijk onze tips.

Fosfaat verrekenen

Ben je akkerbouwer en heb je dit jaar te veel fosfaat uit dierlijke mest gebruikt? Als dit niet meer dan 20 kilogram fosfaat per hectare bouwland is, mag je dit met volgend jaar verrekenen. Je kunt je nog tot en met 31 december aanmelden voor fosfaatverrekening.

Kuilanalyses

Ben je melkveehouder en gebruik je de Bedrijfsspecifieke Excretie (BEX) voor het bepalen van de mestproductie op je bedrijf? Zorg er dan voor dat je monsters hebt laten nemen van al je gewonnen ruwvoer voor het einde van het jaar. Dan heb je namelijk op tijd de uitslag van de analyses binnen om de BEX-berekening op te stellen.

Grondmonsters

Wil je profiteren van een hogere fosfaatgebruiksnorm op percelen met een arme, lage, neutrale of ruime fosfaattoestand? In 2022 tellen alleen grondmonsters mee met een analysedatum van na 15 mei 2018. Vervang oudere monsters dus op tijd!

Derogatie

Het is nog onzeker of Nederland in 2022 weer derogatie verleend krijgt op de dierlijke stikstofgebruiksnorm. Hiervoor moet Nederland in ieder geval een zevende actieprogramma hebben waarin ‘Brussel’ voldoende vertrouwen heeft. Wanneer dat er is, wordt pas een besluit genomen over het wel of niet verlenen van een derogatie. Dit wordt op zijn vroegst pas duidelijk in juni 2022.

Formeel gezien mag je er niet vanuit gaan dat er weer een derogatie wordt verleend. Reken je in je bemestingsplan van 2022 wel met derogatie? Dan is dat dus geheel op eigen risico.

Als je gebruikmaakt van derogatie was je altijd verplicht om voor 1 februari van alle percelen geldige grondmonsters beschikbaar te hebben. Omdat er nog geen derogatie verleend is, bestaat deze verplichting nu nog niet. Toch kan het wel verstandig zijn om nu alvast monsters te laten steken van percelen waarvan je geen geldige analyse meer beschikbaar hebt. Dan is dat alvast geregeld als er daadwerkelijk derogatie wordt verleend.

Bemonsteringsprotocol

Vanaf 2021 is er nog maar 1 bemonsteringsprotocol voor de gecombineerde fosfaatindicator. Wel zijn er nog 2 methodes toegestaan: de eigen methode (gebaseerd op W-methode, zigzagmethode of kruislingse bemonstering) of de gestratificeerde steekproef. Het is niet meer verplicht om de gestratificeerde steekproef te gebruiken bij de fosfaatklasse arm. Beide monstermethodes zijn toegestaan.

Dierrechten/fosfaatrechten

Het einde van het jaar is het laatste moment om te bekijken of je genoeg varkens-, pluimvee- of fosfaatrechten hebt voor de dieren die je dit jaar hebt gehouden. Het aantal benodigde rechten is gebaseerd op het gemiddelde aantal dieren in het jaar zelf.

Dit gemiddelde aantal dieren is aan het einde van het jaar niet meer zo makkelijk bij te sturen. Wel kun je nog rechten leasen of kopen. Deze overdracht moet je als koper uiterlijk 31 december digitaal bevestigen bij de RVO. Vergeet bij de fosfaatrechten niet om te rekenen met geproduceerde melk in plaats van geleverde melk.

Verwerkingsplicht al geregeld?

Produceer je op je bedrijf meer fosfaat dan je aan fosfaatgebruiksruimte hebt? Dan heb je een fosfaatoverschot. Check of je daardoor een mestverwerkingsplicht hebt. En zo ja, wat je dan moet doen.

In de volgende gevallen is vrijstelling van de verplichting mogelijk:

  • Als het gehele bedrijfsoverschot niet groter is dan 25% van de productie. Je kunt dan onder voorwaarden gebruikmaken van de Regionale Mestafzet Overeenkomsten (RMO).
  • Als de dieren die je op stro houdt 90% van de fosfaatproductie produceren.

Maak jij gebruik van deze vrijstelling? Controleer dan of je nog steeds aan de voorwaarden voldoet.

In de volgende situaties geldt een gedeeltelijke vrijstelling. De afgevoerde kilo’s fosfaat mag je dan aftrekken van de verwerkingsplicht. Het gaat om:

  • Afvoer van een biologisch bedrijf naar een ander biologisch bedrijf.
  • Afvoer van paarden- of pluimveemest naar een champignonsubstraatbereider.
  • Afvoer naar eigen grenspercelen.

Blijft er toch een mestverwerkingsplicht over? Dan heb je verschillende mogelijkheden om aan deze verplichting te voldoen:

  • Mest afvoeren naar een verwerker.
  • Een andere partij jouw verwerkingsplicht laten overnemen.

Het laten overnemen van je verwerkingsplicht kan op 2 manieren:

  • Door het afsluiten van een Vervangende Verwerkingsovereenkomst (VVO). Hiermee draag je de verwerkingsplicht over aan een andere veehouder die mest heeft laten verwerken.
  • Door het afsluiten van een overeenkomst met een bewerker en een verwerker, een zogenaamde driepartijenovereenkomst (3PO).

Hoe groot is jouw verwerkingsverplichting?

Mest afvoeren naar een verwerker of bewerker kan tot eind van dit jaar. Maar meestal is het eenvoudiger om VVO’s aan te schaffen. Moet je dit nog regelen? Doe dit dan op tijd! Om niet onnodig te veel VVO’s af te sluiten, is het verstandig om een zo goed mogelijke prognose te maken van de fosfaatproductie.

Bij graasdieren maak je een prognose door het gemiddelde aantal dieren over het gehele jaar zo goed mogelijk in te schatten. Bij melkkoeien kun je hier je fosfaatplanner voor gebruiken. Maak je gebruik van de Bedrijfsspecifieke Excretie (BEX)? Met een BEX-prognose kun je een inschatting maken van het te verwachten BEX-resultaat. Zorg er wel voor dat je de kuiluitslagen van dit jaar zoveel mogelijk beschikbaar hebt.

Heb je staldieren? Dan kun je alvast een prognose maken van de stalbalans. Probeer hierbij de aan- en afvoer van dieren en het voer voor de resterende dagen zo goed mogelijk in te schatten en/of maak gebruik van de gegevens van vorig jaar.

Registratie bij de RVO

De VVO’s of 3PO moet je uiterlijk 31 december bij de RVO registreren. Om de registratie af te ronden, moeten alle partijen de melding uiterlijk 31 december geaccepteerd hebben. Rond deze registratie daarom zo snel mogelijk af nadat je een overeenkomst hebt gesloten. 

Meer weten over mestboekhouding?

We wensen je veel succes met het afronden van je mestboekhouding! Heb je hier hulp bij nodig of wil je er meer over weten? Neem dan contact op met jouw Countus-adviseur.