Wat speelde er?
Als één van de ouders overlijdt, krijgt de langstlevende ouder vaak alle bezittingen en schulden. De kinderen krijgen dan meestal een vordering op de langstlevende ouder. Die vordering noemen we ook wel een onderbedelingsvordering. Voor de langstlevende ouder is dat juist een schuld: de overbedelingsschuld. Het is belangrijk om dit goed vast te leggen, blijkt ook uit een recente uitspraak van Rechtbank Den Haag.
Bij het eerste overlijden in deze zaak was voor de woning uitgegaan van een lagere WOZ-waarde. Jaren later, bij het overlijden van de tweede ouder, wilde de Belastingdienst de overbedelingsschuld ook op die lagere waarde baseren.
De rechtbank ging daar niet in mee. Voor de civielrechtelijke omvang van de vordering van de kinderen moet worden gekeken naar de werkelijke waarde van de woning op het moment van het eerste overlijden. Die waarde kan dus anders zijn dan de waarde die destijds is gebruikt voor de aangifte erfbelasting. Ook als de aanslagen erfbelasting na het eerste overlijden al definitief vaststaan, kan de civielrechtelijke waarde van de vordering dus anders zijn.
Waarom is dit belangrijk voor jou?
Bij een wettelijke verdeling, ouderlijke boedelverdeling of andere regeling waarbij de langstlevende ouder verzorgd achterblijft, kunnen de fiscale regels en de civielrechtelijke afspraken uit elkaar lopen.
Voor de aangifte erfbelasting gelden fiscale waarderingsregels. Voor de vordering van de kinderen gaat het om de werkelijke afspraken en waarden tussen de erfgenamen. Daardoor kunnen verschillen ontstaan.
Denk bijvoorbeeld aan:
- De WOZ-waarde van een woning tegenover de werkelijke waarde in het economisch verkeer.
- Belastingclaims die nog in de toekomst kunnen ontstaan, bijvoorbeeld bij aandelen in een bv.
- Schulden, kosten en lasten hebben invloed op de omvang van de nalatenschap.
- Afspraken over rente hebben invloed op de vordering van de kinderen.
- De erfbelasting die na het eerste overlijden is betaald, kan een rol spelen.
Als deze punten niet goed zijn vastgelegd, kan dat bij het tweede overlijden tot discussie leiden. Tussen erfgenamen onderling, maar ook met de Belastingdienst.
Voor ondernemers is dit extra belangrijk als een deel van het vermogen in een onderneming, bv, vastgoed of aandelen zit. Juist dan kunnen waarderingen en toekomstige belastingclaims een flinke invloed hebben.
Vastleggen voorkomt gedoe achteraf
Tussen het eerste en tweede overlijden kunnen veel jaren zitten. In die periode kunnen documenten kwijtraken, adviseurs wisselen of erfgenamen overlijden. Achteraf precies bepalen hoe hoog de oorspronkelijke vordering van de kinderen was, wordt dan een stuk lastiger.
Daarom is het verstandig om bij het eerste overlijden meteen goed vast te leggen:
- welke bezittingen en schulden er zijn
- welke waarden zijn gebruikt
- welke renteafspraken gelden
- hoe de vordering van de kinderen is berekend
- welke stukken, taxaties en berekeningen daarbij horen
Een notariële vastlegging heeft daarbij de voorkeur. Een notariële akte is beter terug te vinden, heeft meer bewijskracht en verkleint de kans dat later discussie ontstaat over de gemaakte afspraken.
Ook vooraf nadenken over de overdracht van je vermogen kan veel duidelijkheid geven. Lees daarom meer over de mogelijkheden van estate planning bij Countus.
Laat je goed adviseren
Ben je betrokken bij de afwikkeling van een nalatenschap? Of is er eerder een ouder overleden en wil je weten of de vorderingen goed zijn vastgelegd? Dan is het verstandig om dit tijdig te laten beoordelen.
Onze adviseurs kunnen je helpen bij het beoordelen van de aangifte erfbelasting, het vaststellen van de vorderingen van kinderen, het controleren van renteafspraken en het vastleggen van de juiste uitgangspunten. Ook kunnen we alvast kijken naar een latere afwikkeling bij het tweede overlijden.
Zo verklein je de kans op discussie achteraf en zorg je ervoor dat de nalatenschap zorgvuldig wordt afgehandeld. Heb je daarnaast fiscale vragen over je persoonlijke of zakelijke situatie? Bekijk dan ook ons fiscaal advies voor ondernemers.
Meer weten?
Wil je hulp bij de afwikkeling van een nalatenschap of twijfel je of de vorderingen goed zijn vastgelegd? Neem dan contact op met Dick Leeuw of één van de andere Countus-adviseurs.
