Droogte legt verschillen bloot
De zomer van 2026 laat opnieuw zien hoe groot de invloed van het weer op de melkveehouderij is. Op veel bedrijven heeft het neerslagtekort geleid tot minder ruwvoer, tegenvallende maisopbrengsten en extra aandacht voor de liquiditeit. Tegelijkertijd klimt de melkprijs weer voorzichtig omhoog. Dat geeft lucht, maar neemt de lessen van deze zomer niet weg.
In deze column deelt Rick Hoksbergen, Branchespecialist Melkveehouderij, zijn visie op de gevolgen van droogte, de invloed op bedrijfsresultaten en het belang van sturen op buffers en toekomstgerichte keuzes.
Niet elke hectare reageert hetzelfde
De droge zomers van de afgelopen jaren maken steeds duidelijker dat grondsoort en bodemgezondheid belangrijke succesfactoren zijn. Op kleigrond blijven de verschillen tussen de opbrengst van gras en mais vaak beperkt. Op zandgrond ontstaat juist een heel ander beeld. Daar verdroogt gras en staat de groei een groot deel van de zomer stil, terwijl mais de drogestofopbrengst redelijk op peil weet te houden.
Dat maakt de verleiding groot om meer grasland om te zetten naar maisland. Vanuit bedrijfseconomisch oogpunt is die gedachte begrijpelijk. Tegelijkertijd staat die ontwikkeling op gespannen voet met maatschappelijke wensen rond landschap, biodiversiteit en waterkwaliteit. Daarmee ontstaat een dilemma dat veel ondernemers herkennen: wat is goed voor het rendement en wat verwacht de maatschappij van ons?
De rekening komt vaak later
De gevolgen van een droge zomer worden niet altijd direct zichtbaar. Toch werken ze vaak maanden later door in de bedrijfsresultaten.
Op veel bedrijven zien we:
- Minder ruwvoer op voorraad
- Mais met minder kolfvorming en daardoor minder zetmeel
- Extra kosten voor aankoop van voer
- Minder gerealiseerde uren weidegang
Dat zijn geen losse gebeurtenissen. Ze hebben invloed op prestaties die steeds belangrijker worden binnen de melkveehouderij. Een slechtere kwaliteit snijmais kan doorwerken in de resultaten van de KringloopWijzer en daarmee de ‘plus’ op de melkprijs beïnvloeden. Minder weidegang kan effect hebben op jouw eco-premies. En aangekocht ruwvoer zet direct druk op de kosten.
Juist daardoor wordt duidelijk dat klimaatrisico's verder gaan dan alleen opbrengstverlies op het land.
Buffers krijgen een nieuwe betekenis
Waar vroeger vooral werd gedacht aan financiële buffers, vraagt de praktijk inmiddels om een bredere blik. Een goed gevulde voerkuil heeft soms net zoveel waarde als een gezonde banksaldo.
Ook samenwerken binnen de regio krijgt een andere betekenis. Een collega die in een nat jaar met overschotten zit en in een droog jaar kan leveren, blijkt ineens een belangrijke schakel binnen de bedrijfsvoering.
Daarnaast is het verstandig om voorzichtig om te gaan met voordelen die de afgelopen jaren bijna vanzelfsprekend leken. Een maximale melkpremie, extra voordelen uit bedrijfsspecifieke prestaties of structureel hoge technische resultaten zijn niet automatisch gegarandeerd voor volgend jaar. Wie alle pluspunten standaard in zijn liquiditeitsplanning opneemt, maakt zichzelf kwetsbaar. Vrijwel iedere melkveehouder wil bovengemiddeld presteren. Maar gemiddelden bestaan niet voor niets. Wie structureel beter wil draaien dan de rest, zal ook andere keuzes moeten maken dan de rest.
De sector laat opnieuw veerkracht zien
Wordt 2026 daarmee een slecht jaar voor de melkveehouderij? Die signalen zie ik op dit moment niet, hoewel het zeker geen goed jaar wordt. De melkprijs herstelt zich en op veel bedrijven is de financiële schade beheersbaar gebleven.
Misschien wel belangrijker is wat de afgelopen periode laat zien over de sector zelf. Ondanks een forse daling van de melkprijs en een uitdagend groeiseizoen blijken veel ondernemers in staat om tijdig bij te sturen. Door kritisch te kijken naar kosten, investeringen af te wegen en opgebouwde reserves verstandig in te zetten, blijft het merendeel overeind.
Dat verdient een compliment.
Sturen op de cijfers van volgend kwartaal
Vooruitkijken blijft belangrijk. Er komen ongetwijfeld weer jaren met lagere melkprijzen. Tegelijkertijd staan er de komende jaren forse investeringen op de sector te wachten.
Daarom geloof ik dat vergelijken van bedrijfsresultaten belangrijker wordt dan ooit. Niet alleen met de cijfers van vorig jaar, maar vooral met de cijfers van volgend kwartaal. Die worden namelijk bepaald door de keuzes die je vandaag maakt.
De vraag is daarom niet alleen wat droogte met jouw bedrijf doet. De belangrijkere vraag is: welke invloed heb jij nog op de uitkomst?
Meer weten over wat deze ontwikkelingen betekenen voor jouw melkveebedrijf?
Neem contact op met je Countus-adviseur of het agro-team van Countus. We denken graag met je mee over liquiditeit, ruwvoerpositie en de keuzes die nodig zijn voor een toekomstbestendige bedrijfsvoering.
Ook eens sparren?
Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.
