Op jonge leeftijd aan het roer
Op zijn 18e stapte Jarne in de maatschap van het melkveebedrijf van zijn ouders. Nu runt hij het bedrijf met 100 melkkoeien grotendeels zelfstandig. Zijn vader is nog betrokken en denkt mee bij belangrijke beslissingen, maar laat de dagelijkse leiding steeds meer aan Jarne over.
Hij doet veel werkzaamheden op het bedrijf zelf. Van maaien en inkuilen tot harken en bemesten. 2 melkrobots nemen het melken voor hun rekening. Voor de opfok van het jongvee werkt Jarne intensief samen met zijn buurman. Samen hebben ze 65 hectare grond in gebruik.
Voor de toekomst heeft Jarne een duidelijke ambitie. ‘Ik wil zoveel mogelijk zelfvoorzienend worden en meer van ons eigen land halen’, vertelt hij. Zo verbouwt hij sinds een paar jaar op enkele hectares graan. Dat wordt geplet en als krachtvoervervanger aan de koeien gevoerd. ‘Als je het goed doet, kun je daar financieel voordeel mee behalen. Je hoeft minder in te kopen en je weet bovendien precies wat je zelf hebt verbouwd en dus wat er in de koeien gaat.’
Cijfers in 1 overzicht
Om zulke keuzes goed te kunnen maken, zijn cijfers belangrijk. Daarom gebruikt Jarne de MKS. Countus stelt deze voor hem op aan de hand van gegevens uit de KringloopWijzer en brengt zo de belangrijkste cijfers en ontwikkelingen overzichtelijk bij elkaar. Dat maakt voor Jarne een groot verschil. ‘In de KringloopWijzer moet je soms echt zoeken en dingen uitsplitsen. In de MKS zie je veel sneller wat er gebeurt, wat de trend is en waar je eventueel kunt bijsturen. Ook heb je meteen een referentie en historie in beeld.’
Zo ziet Jarne onder meer hoe het bedrijf presteert op ruw eiwit in het rantsoen, grootvee-eenheden per hectare, stikstofbodemoverschot en verschillende emissiekengetallen. Ook de invloed van een droog jaar wordt snel zichtbaar. ‘In de cijfers zie je direct dat er minder voer van het land is gekomen. Zo zie je snel wat zo’n droog jaar met je resultaten doet.’
Van cijfers naar concrete keuzes
De MKS laat zien wat al goed gaat en waar nog ruimte is voor verbetering. Zo kwam het stikstofbodemoverschot als aandachtspunt naar voren. Op het gebied van ruw eiwit in het rantsoen staat Jarne er juist goed voor. Dat ligt rond de 150 gram per kilogram droge stof en is relatief laag. Dat is relevant, omdat minder eiwit in het voer kan bijdragen aan een lagere ammoniakuitstoot.
Tegelijk wil Jarne daarin niet zomaar zo ver mogelijk gaan. ‘Je kunt het eiwit wel verder verlagen, maar de koeien moeten gezond blijven. Het gaat dus om het vinden van de juiste balans tussen het verminderen van de uitstoot en een gezond rantsoen voor de koeien.’
Daarnaast kan meer weidegang bijdragen aan het verder verlagen van de ammoniakuitstoot. De ambitie ligt op minimaal 1.500 uur per jaar. Door de droogte verwacht Jarne dit jaar rond de 1.200 uur uit te komen. Juist zulke omstandigheden laten volgens hem zien dat cijfers altijd uitleg nodig hebben. ‘Je kijkt naar cijfers uit een eerdere periode. Dan moet je dus altijd bedenken: wat waren de omstandigheden toen en hoe is dat nu?’
Sparren over het hele bedrijf
Bij het bespreken van de MKS trekt Jarne regelmatig op met agro-specialist Patrick Goorhuis van Countus. Samen nemen ze de cijfers door en kijken ze waar kansen en aandachtspunten liggen. De laatste tijd doen ze dat vaker, omdat Jarne de inzichten goed kan gebruiken bij de keuzes die nu voor zijn bedrijf spelen.
Maar de samenwerking draait om meer dan het bespreken van de MKS. Patrick begeleidt Jarne ook bij een traject waarbij wordt gekeken hoe hij de ammoniakuitstoot van zijn bedrijf verder kan verlagen. Samen met een onderzoeker van Wageningen University & Research werkt Patrick aan een bedrijfsplan met mogelijke maatregelen.
Juist die combinatie van inzicht en advies waardeert Jarne in de samenwerking met Countus. De lijnen zijn kort en er is veel kennis in huis. ‘Als Patrick het antwoord zelf niet meteen heeft, schakelt hij een collega in die de juiste kennis heeft.’ Zo krijgt Jarne niet alleen inzicht in de cijfers, maar kan hij ook sparren over wat een logische volgende stap is.
Ook voor andere ondernemersvragen weet Jarne Countus te vinden. Zo denkt Countus mee over de maatschapstructuur, de toekomstige bedrijfsoverdracht en de samenwerking met de jongveeopfokker. Daarbij kijken ze samen niet alleen naar wat nu mogelijk is, maar ook naar de gevolgen op langere termijn. Zo kreeg Jarne onlangs het advies om een juridische stap in de bedrijfsoverdracht nog even uit te stellen vanwege de fiscale gevolgen.
Gericht blijven verbeteren
Jarne blijft de komende jaren gericht werken aan verbeteringen binnen zijn bedrijf. Meer voer van eigen land halen, goed kijken naar de mineralenstromen en gericht verbeteren waar dat kan. De MKS helpt hem om daarin focus aan te brengen. ‘Je kunt in 1 oogopslag zien waar je staat. En als je weet waar iets vandaan komt, kun je ook bepalen waar je moet bijsturen.’
Jarne raadt andere melkveehouders zeker aan om hun cijfers op die manier onder de loep te nemen. ‘Ik denk dat er financieel nog best wat te halen valt. Je kunt bijvoorbeeld al snel te duur voeren. Waar de kansen precies liggen, verschilt per bedrijf. Maar je moet eerst inzicht hebben voordat je gericht iets kunt veranderen.’
Ook eens sparren?
Wil je weten hoe jouw melkveebedrijf presteert en waar kansen liggen om efficiënter en toekomstgericht te ondernemen? Met de MKS krijg je overzicht in de belangrijkste cijfers en ontwikkelingen van je bedrijf. De adviseurs van Countus denken vervolgens graag met je mee over de keuzes die daarbij passen.
