Paardenhouderij

Van ruilen komt huilen!

19 jan 2023

Het is een bekend fenomeen in de paardenhouderij: ruilhandel. Een ruiter rijdt een paard voor de eigenaar en krijgt in ruil een aandeel in het eigendom van het paard. Ook andere vormen van ruilhandel komen in de praktijk veel voor. In dit artikel vertellen we je over ruilhandel in de paardenhouderij en over de fiscale en juridische aspecten die daarbij horen. Wil je problemen voorkomen? Dan is het heel belangrijk om hier rekening mee te houden.

Vormen van ruilhandel

Je hebt diverse voorbeelden van ruilhandel in de paardenhouderij. Denk bijvoorbeeld aan:

  • Het verkrijgen van een (gedeeltelijk) eigendom van een veulen. Dit krijg je in ruil voor het betalen van alle kosten van de opfok van het jonge paard tot een bepaalde leeftijd.
  • Het verkrijgen van een (gedeeltelijk) eigendom van een veulen of paard in ruil voor het leveren van sperma van een bepaalde hengst.
  • Het toekennen van een deel van het gewonnen prijzengeld aan een ruiter als beloning voor het rijden van het paard.
  • Het ruilen van andere niet-paard gerelateerde diensten of goederen in ruil voor een aandeel in het eigendom van een paard.
  • Het ruilen van een aandeel in het eigendom van een betreffend paard tegen die van een ander paard.

Praktijkvoorbeeld

We geven je een voorbeeld van een veelvoorkomende ruil:

Een eigenaar heeft een veelbelovend jong paard volledig in eigendom. Hij wil graag dat dit paard wordt gereden en uitgebracht op wedstrijden door een talentvolle ruiter. De professionele ruiter ziet potentie in het paard en doet een voorstel aan de eigenaar om het paard voor hem te rijden en uit te brengen op concoursen gedurende 3 jaar. In ruil daarvoor wil hij een aandeel van 50% van het eigendom van het betreffende paard. De eigenaar heeft maandelijkse kosten voor de training van het paard en gaat akkoord. Ze komen mondeling tot een overeenstemming en het paard wordt de volgende dag bij de ruiter op stal gebracht voor training.

In de praktijk komt het vaak voor dat zowel ruiter als eigenaar denken dat hiermee de deal rond is. Er wordt geen aandacht geschonken aan de fiscale en juridische aspecten. Waarom dat belangrijk is, leggen we je uit.

Fiscale aandachtspunten bij ruilhandel

Val je onder de btw-regeling? Dan is het  voor de juiste fiscale afwikkeling belangrijk dat de ruiltransactie op de juiste wijze in je administratie staat.. Ook als er geen financiële transactie plaatsvindt via bank of kas, moet je altijd een correcte factuur opstellen die voldoet aan de factuurvereisten voor de omzetbelasting.

Voor het geleverde moet je de waarde in het economische verkeer aanhouden én het juiste btw-tarief. Deze factuur wordt dan behandeld als een normale inkoop- of verkoopfactuur en gaat mee in de aangifte omzetbelasting.

Kijken we naar het eerder gegeven voorbeeld. Dan moet de ruiter een factuur sturen voor de stalling en het trainen van het paard zoals hij onder normale omstandigheden ook zou doen. De ontvangen btw moet hij afdragen aan de belastingdienst.

Privé- of bedrijfseigendom?

Verder is het van belang of het paard het privé-eigendom is van de eigenaar of van zijn onderneming. Is het paard onderdeel van  de onderneming van de eigenaar? Dan moet de eigenaar een factuur sturen aan de ruiter voor de aankoop van een aandeel van het paard. De ruiter kan de in rekening gebrachte btw dan als voorbelasting aftrekken in zijn aangifte. Is de eigenaar een particulier? Dan volstaat een bon of een verkoopcontract waarin de eigenaar verklaart dat hij een deel van het paard heeft verkocht aan de ruiter en dat het niet in de btw-plicht valt. Het eigendomsdeel van de ruiter valt onder de margeregeling.

Ruil je goederen of diensten die onder het ondernemingsvermogen vallen tegen goederen of diensten die privé worden gebruikt? Dan is het van belang een scheiding aan te brengen tussen privé en onderneming. Dit is bijvoorbeeld het geval als een instructeur lesgeeft aan de kinderen van de eigenaar van een paard en in ruil hiervoor een deel van het eigendom van dat paard krijgt. De lessen vallen onder de privéuitgaven van de eigenaar en het geleverde eigendom van het paard valt onder het ondernemingsvermogen.

Vindt er ruilhandel plaats zonder een onderscheid te maken in privé en onderneming? Dan wordt dit gezien als een privé-onttrekking. Is de onderneming een bv? Dan wordt deze privé-onttrekking gezien als uitkering van dividend of loon, waarover je dividend- of loonbelasting moet betalen.

Een ander probleem waar je in de praktijk tegenaan kunt lopen, is wanneer een paard voor de helft in eigendom is van de particulier en voor de andere helft tot het vermogen van een onderneming behoort. In de meeste gevallen verkoopt de onderneming het volledige paard aan een klant. Bij de verkoop moet de onderneming btw in rekening brengen als dat van toepassing is. De onderneming koopt dan als het ware het aandeel van de particulier aan, zodat het volledige eigendom verkocht kan worden aan de klant.

Aangezien de particulier buiten de btw-regeling valt, zal deze de helft van de opbrengst eisen. En dat terwijl de onderneming over deze helft nog de btw zal moeten afdragen. Hierdoor ontstaan ongewenste verschillen in opbrengst. Een oplossing hiervoor kan zijn om de particuliere klant zelf een factuur te laten sturen zonder btw voor zijn aandeel van het paard. Maar het is niet altijd gewenst dat de particulier contact heeft met de klanten van de onderneming. Bovendien willen klanten vaak ook alleen zakendoen met de bekende partij (de onderneming).

Een oplossing hiervoor? Laat de particulier een evenredig netto-aandeel ontvangen voor de verkoop van het paard en laat hem daarmee delen in de btw-afdracht. De particulier ontvangt minder dan wanneer hij het paard zelf zou hebben verkocht, maar hij heeft ook geen bemoeienis of werkzaamheden als het gaat om de verkoop én is niet rechtstreeks aansprakelijk bij geschillen.

Juridische aandachtspunten bij ruilhandel

Naast de fiscale aspecten van de ruilhandel, moet we ook de juridische aspecten niet vergeten. In de paardenhouderij komt het vaak voor dat een paard meerdere eigenaren heeft. Om onenigheid en juridische procedures te voorkomen is het heel belangrijk om aandacht te besteden aan de juridische aspecten en een contract op te stellen met de gemaakte afspraken.

Gaan we weer terug naar het eerdergenoemde voorbeeld, denk dan eens aan wat er kan gebeuren als het paard na aflevering bij de ruiter een ernstig ongeval krijgt of ziek wordt en hierdoor aanzienlijk in waarde daalt. Bovendien kan de ruiter zijn verplichting dan niet meer nakomen om het paard uit te brengen op wedstrijden.

Ook dien je afspraken te maken over de kosten die buiten de normale verzorging en training vallen. Denk aan de verdeling van de kosten van de dierenarts, startgelden op wedstrijden, extra dekens etc. Ook de verdeling van het gewonnen prijzengeld moet je duidelijk vastleggen. Met name op belangrijke wedstrijden kan het prijzengeld behoorlijk oplopen en om misverstanden te voorkomen, kan dit maar beter vooraf duidelijk zijn.

Het kan natuurlijk ook gebeuren dat de ruiter ziek wordt en niet meer aan zijn verplichtingen kan voldoen. Of wat doe je als één van de eigenaren zijn aandeel wil verkopen? Hoe wordt dan de waarde van het paard bepaald? Heeft de mede-eigenaar dan het eerste recht om het aandeel over te nemen?

Wees de consequenties voor

In de paardenhouderij wordt er met veel verschillende btw-tarieven gewerkt, is er veel handel tussen particulieren en ondernemingen én heb je vaak ook te maken met buitenlandse ondernemingen en particulieren. Daarom is het belangrijk om niet zomaar ruilhandel toe te passen, maar goed uit te zoeken wat de financiële en fiscale consequenties hiervan zijn.

Let goed op het btw-tarief dat voor de betreffende transactie van toepassing is. De bedragen die hiermee gemoeid gaan, zijn soms van een behoorlijke omvang en een naheffing is niet wenselijk. Daarbij is het enorm belangrijk om een contract op te stellen met de gemaakte afspraken. Bijvoorbeeld over de verdeling van de kosten en opbrengsten en wat er moet gebeuren bij onvoorziene omstandigheden. Een sluitende boekhouding is dus noodzakelijk.

Meer weten?

Heb je hulp nodig om de gemaakte afspraken tussen eigenaren en ruiters, particulieren en ondernemingen goed vast te leggen zodat je problemen kunt voorkomen? Countus geeft je graag advies en helpt bij het opstellen van contracten. Neem hiervoor gerust contact op met onze adviseurs.