Menu

Wil je méér of minder meerwaardeclausule?

Als je (een deel van) je onderneming overdraagt kun je een meerwaardeclausule (ook wel antispeculatiebeding) overeenkomen. Deze clausule voorkomt dat bij latere verkoop of overdracht de waardestijging volledig toekomt aan de dan verkopende partij. Agrariërs gebruiken de meerwaardeclausule vaak bij de overdracht van hun onderneming binnen de familie. Maar waar moet de clausule aan voldoen?

Meerwaardeclausule via rechter?

Of partijen een meerwaardeclausule overeenkomen en hoe deze clausule er dan uitziet is aan henzelf. Partijen hebben hierin contractsvrijheid. Het komt ook wel voor dat de rechter deze clausule oplegt. Rechters hebben ruime mogelijkheden om bij een verdeling van bezit bepalingen op te leggen als één van de procespartijen daarom vraagt.

Compenseren

Meerwaardeclausules komen veel voor bij de overdracht van agrarisch vastgoed naar de volgende generatie. De achterliggende gedachte is om de overdragende ouders en/of de niet-voortzettende kinderen te compenseren. Tenminste, als de partij die het (agrarische) bedrijf voortzet het bedrijf alsnog verkoopt.

Je kan de clausule ook gebruiken bij de overdracht van niet-agrarisch vastgoed of bij de verdeling van vastgoed bij een echtscheiding. Ook zien we dat niet alleen vastgoed met een meerwaardeclausule wordt overgedragen, maar ook met bijvoorbeeld fosfaatrechten.

Lager dan marktwaarde

De bedoeling van het overeenkomen en vervolgens vastleggen van de meerwaardeclausule is meerzijdig. Bij de overdracht van agrarische ondernemingen is vaak de achterliggende gedachte dat de opvolger in staat moet zijn om het bedrijf op een redelijke wijze voort te zetten. Overdracht op basis van de werkelijke waarde is meestal niet mogelijk binnen de agrarische sector.

Daarom wordt de onderneming voor een lager bedrag dan de marktwaarde gegund aan de opvolger. De opvolger krijgt het verschil tussen de marktwaarde en de overeengekomen prijs geschonken. Maar als deze opvolger het bedrijf verkoopt, dan valt dit gunaspect weg. Ouders of niet-opvolgers moeten dan alsnog mee kunnen delen in de verkoopopbrengst.

Helder en duidelijk

Om geen discussie te krijgen over een verdeling van de meerwaarde is het van belang de clausule helder en begrijpelijk te omschrijven. Niet alleen de partijen die de meerwaardeclausule zijn overeengekomen moeten eenvoudig uit de tekst kunnen afleiden wat de bedoeling is. Ook derden moeten dat.

Als een clausule op meerdere manieren uitgelegd kan worden, is het hek van de dam. Dan is er vaak een rechter nodig om knopen door te hakken. Dit zijn meestal langdurige en kostbare trajecten en het maakt de familiesfeer er niet beter op.

Discussies over de uitleg van een meerwaardeclausule spelen zich meestal veel later in de tijd af. Er zit immers tijd tussen de eerste overdracht en de latere verkoop. Weten partijen dan nog wel wat hun bedoeling was en staat dat ook zo omschreven?

Nog actueel en wenselijk?

Is jouw meerwaardeclausule anno 2019 nog actueel en wenselijk? Wat als in je meerwaardeclausule bijvoorbeeld staat beschreven dat over de verkoop van melkquotum moet worden afgerekend, terwijl we nu fosfaatrechten hebben? Valt dat er dan ook onder?

Wat als de termijn in je meerwaardeclausule, achteraf bezien, veel te lang of veel te kort is vastgesteld? En wat als de opvolger de gronden mogelijk kan verkopen voor woningbouw? Spreekt de clausule ook over de meerwaarde boven de economische waarde bij agrarische bedrijfsvoering? Wil je graag antwoorden op dit soort vragen? Countus helpt je graag verder!

Meer weten?

Wil je meer weten over de meerwaardeclausule? Vul het contactformulier in of neem contact op met Aagje Tymersma of Andreas van der Vis.

✆ 06 578 417 29

a.tymersma@countus.nl

✆ 06 230 662 17

a.vandervis@countus.nl

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Datum: 03-10-2019

Plaats een reactie

Reageren? Deel hier je mening. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.