Algemeen

Bedrijf beëindigen met de landelijke of provinciale regeling

09 jun 2022

Denk jij erover om je bedrijf te beëindigen? Dan wil je graag weten wat de mogelijkheden zijn. Momenteel zijn er twee regelingen in concept gepubliceerd: de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (LBV) en de Maatregel gerichte aankoop en beëindiging veehouderijen nabij natuurgebieden tranche 2 (MGA). Wat houden de regelingen in? En wat zijn de verschillen? Je leest het hier.

De Landelijke Beëindigingsregeling Veehouderijlocaties (LBV)

De LBV is een vrijwillige regeling. Je kunt ervoor in aanmerking komen als je een stikstofdepositie hebt van minimaal 50 mol stikstof per jaar op een Natura2000-gebied. Het ministerie komt nog met een rekentool voor de vaststelling van het vereiste minimum aan stikstofdepositie.

Je kunt alleen aan de regeling deelnemen als je dieren houdt waarvoor je productierechten nodig hebt. Varkens, melkvee en pluimvee dus.

Verdere vereisten
Als je deelneemt aan de regeling, mag je geen dieren meer houden op de betreffende locatie. Ook mag je geen soortgelijke veehouderij-activiteiten op een andere locatie starten. Heb je twee locaties? Dan mag je wel de bedrijfsactiviteiten op de ene locatie beëindigen en met de andere locatie verdergaan.

Maar dat is nog niet alles. Alle dierlijke meststoffen moet je hebben verwijderd van de locatie. Je moet minimaal 80% (varkens en pluimvee) of 95% (melkvee) van je productierechten laten vervallen. Een eventuele omgevingsvergunning en natuurvergunning moet je laten intrekken of wijzigen. Je moet daarnaast een verzoek doen om het bestemmingsplan te laten wijzigen. En je moet de gebouwen (alleen de dierverblijven, mestopslagen en voeropslagen) slopen. Op het laatste is een uitzondering mogelijk als je andere plannen hebt met deze gebouwen.

Vergoeding
Hoe zit het dan met de vergoeding? De productierechten die je moet laten vervallen, worden 100% vergoed. Er wordt uitgegaan van de marktwaarde. De te slopen gebouwen (dierverblijf, mestopslagen en voeropslagen) worden ook voor 100% vergoed. Het gaat dan om de gecorrigeerde vervangingswaarde, afhankelijk van de leeftijd van de gebouwen. Heb je andere plannen met je gebouwen? Dan ga je ze uiteraard niet slopen. Je krijgt dan ook geen vergoeding. Grond hoef je niet te verkopen. Maar doe je dat wel, dan heeft de overheid het recht van eerste onderhandeling.

Maatregel gerichte aankoop en beëindiging veehouderijen nabij natuurgebieden tranche 2 (MGA)

Je hebt nu gelezen wat de landelijke beëindigingsregeling (LBV) inhoudt. Dan was er ook nog die andere; de Maatregel gerichte aankoop (MGA). Dit is de tweede tranche van deze specifieke regeling. De eerste tranche was open tot maart 2021 en deze was overtekend.

De MGA is geen landelijke, maar een provinciale regeling. De provincie gaat zelf actief en selectief piekbelasters benaderen. De regeling richt zich namelijk op de 2% grootste piekbelasters per overbelast Natura2000-gebied. Er wordt gekeken naar het Natura2000-gebied dat binnen 25 km van de veehouderijlocatie ligt.

De MGA gaat uit van aankoop door de provincie, of beëindiging van de veehouderijactiviteiten op de locatie zonder dat de provincie de locatie koopt. Het doel is om de stikstofuitstoot op een verzuringgevoelig Natura2000-gebied te verminderen.

Verschillen en overeenkomsten
In tegenstelling tot de LBV komen alle veehouderijsectoren voor deze regeling in aanmerking, dus ook de veehouderijsectoren met diercategorieën zonder productierechten.

De MGA gaat uit van aankoop door de provincie of beëindiging van de veehouderijactiviteiten op de locatie zonder dat de provincie de locatie koopt. Binnen de LBV is geen sprake van aankoop door de overheid.

De regeling kan ook andere gebouwen betreffen, dan alleen de dierverblijven, mestopslagen en voeropslagen.

Als je deelneemt aan de MGA mag je wel op een andere locatie vee gaan houden, maar dan alleen dieren met productierecht (melkvee, kippen, kalkoenen of varkens).

Verder gelden vrijwel dezelfde eisen als bij de LBV. De vergoeding voor de te vervallen productierechten is volgens marktwaarde. Voor de te slopen gebouwen wordt gerekend met een marktwaarde en een restwaarde. De waardes moeten worden bepaald door een onafhankelijke taxateur. Een verschil met de LBV is dat binnen de MGA ook de sloopkosten van de bedrijfsgebouwen kunnen worden vergoed.

In het schema hieronder zijn de belangrijkste verschillen tussen de beide regelingen naast elkaar gezet:

Fiscaal en juridisch advies

Overweeg je om deel te nemen aan een van de regelingen? Dan is het belangrijk om je fiscaal en juridisch goed te laten adviseren. Een aantal aandachtspunten:
• Lopen er vanuit het verleden nog bepaalde fiscale termijnen? Dan kan bijvoorbeeld een fiscale vrijstelling teruggenomen worden wanneer je deelneemt aan een van de regelingen. Denk bijvoorbeeld aan een bedrijf dat minder dan 5 jaar geleden is overgenomen en waarbij de bedrijfsopvolgingsregeling voor de schenkbelasting is toegepast.
• Vanuit het verleden kan een meerwaardeclausule van toepassing zijn. Er zal gekeken moeten worden wat daarvan de gevolgen zijn als deelgenomen wordt aan één van de regelingen. Heb je een maatschap, vof of cv? Dan kan het belangrijk zijn om te bekijken welke bepalingen opgenomen zijn in de maatschaps- of vennootschapsakte.
• Welke mogelijkheden biedt de herinvesteringsreserve (HIR)* jou? Als je boekwinsten behaalt én je hebt een voornemen tot herinvesteren, mag je een HIR vormen. Deze HIR mag je onder voorwaarden afboeken op de aankoop van nieuwe bedrijfsmiddelen. Hiermee kun je dus belastingheffing uitstellen.

De LBV wordt aangewezen als een vorm van ‘overheidsingrijpen’. De mogelijkheid om de HIR toe te passen, wordt daardoor ruimer. Het is nog niet zeker of de MGA ook als een vorm van overheidsingrijpen wordt aangemerkt.

Het toepassen van de HIR is maatwerk. Laat je hierin goed adviseren. Ga je niet herinvesteren, maar ga je de onderneming geheel staken? Dan is het belangrijk om je te laten adviseren over hoe om te gaan met de stakingswinsten (denk aan de mogelijkheden van een stakingslijfrente).

Wat nu?

In principe gaat het om vrijwillige regelingen. Maar de minister heeft al aangekondigd dat onteigening misschien nodig zal zijn, wanneer er onvoldoende deelnemers zijn.

Het is nog niet bekend onder welke voorwaarden en in welke gebieden het ‘dwingende alternatief’ eventueel ingezet gaat worden.

Stikstofreductie alleen kan niet als basis worden gebruikt voor onteigening. Stikstofrechten kunnen op zichzelf niet worden onteigend. Onteigenen ziet namelijk alleen op onroerende zaken; de grond en bedrijfsgebouwen.

Mocht het dan toch op onteigening aankomen? Misschien ben je daarmee wel beter af dan met eerdergenoemde regelingen. De berekening van de schadeloosstelling kan bij onteigening gunstiger uitvallen. Daarnaast is het niet verboden om ergens anders een vergelijkbaar bedrijf over te nemen of op te starten. Dus overweeg je te stoppen met je bedrijf? Zorg dan dat je alle mogelijkheden en (financiële) verschillen goed voor ogen hebt.

Meer weten over de LVB of MGA?

Heb je vragen over de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties of over de Maatregel gerichte aankoop? Of wil je jouw mogelijkheden bespreken? Ga eens in gesprek met een van onze adviseurs. Zij helpen je graag.