Menu

Bedrijfsopvolging bij overlijden en het (niet) eeuwige leven van een testament

Als je samen met anderen een onderneming runt, heb je bepaalde voorwaarden en zaken als opvolging meestal geregeld in een samenwerkingsovereenkomst. Maar is dat voldoende als één van je partners overlijdt?

 

Wettelijke regeling

Als je als ondernemer overlijdt en een echtgenoot of geregistreerd partner en/of kinderen achterlaat zonder dat je een testament hebt opgesteld, treedt de wettelijke regeling in werking. Kort gezegd betekent dit dat de langstlevende echtgenoot of geregistreerd partner alle privébezittingen en het ondernemingsvermogen krijgt. Ook neemt hij of zij de schulden over. De kinderen krijgen een niet opeisbare vordering op de langstlevende. Deze vordering kunnen ze (in beginsel) pas opeisen als de langstlevende overlijdt.

 

Samenwerkingsovereenkomst

Heb je je echtgenoot of geregistreerd partner aangewezen als bedrijfsopvolger in een samenwerkingsovereenkomst? Dan is er geen probleem. Op basis van de wettelijke regeling behoort de onderneming namelijk tot de echtgenoot of geregistreerd partner.

Maar wat gebeurt er als deze persoon niet als bedrijfsopvolger is aangewezen in de overeenkomst? Wat als bijvoorbeeld één van de kinderen of heel iemand anders is aangewezen tot opvolger? Zonder testament gaat al je bezit, dus óók het ondernemingsvermogen, naar de langstlevende. En dat strookt niet met de bedoeling en inhoud van de samenwerkingsovereenkomst.

De langstlevende kan er in dit geval voor kiezen om de wettelijke regeling ongedaan te maken met behoud van zijn erfdeel. Dit moet hij binnen 3 maanden na het overlijden doen. Vervolgens kunnen de erfgenamen de onderneming in onderling overleg toedelen aan de in de samenwerkingsovereenkomst benoemde bedrijfsopvolger. Alle erfgenamen moeten het dan wel eens zijn over deze toedeling, de verdeling en prijs van de onderneming. Als dat niet zo is, dan kan het noodzakelijk zijn om een rechter in te schakelen.

 

Naar de rechter

Als de langstlevende niet als bedrijfsopvolger is aangewezen, maar dat wel wenst te zijn en de wettelijke verdeling niet ongedaan wenst te maken kan de bedrijfsopvolger (die benoemd is in de samenwerkingsovereenkomst) er voor kiezen om naar een rechter te stappen. Hij kan de rechter verzoeken om te bepalen dat de langstlevende de onderneming overdraagt aan de bedrijfsopvolger die in de samenwerkingsovereenkomst is benoemd.

Deze route kan overigens alleen worden gekozen als er kinderen, klein- of stiefkinderen of partners hiervan in het spel zijn, dus niet bij derden! De bedrijfsopvolger moet voor de onderneming vervolgens een redelijke prijs betalen.

 

Samenwerkingsovereenkomst én testament

De geschetste routes zijn zowel voor de langstlevende als voor de bedrijfsvoortzetter niet erg aantrekkelijk. Als er een samenwerkingsovereenkomst wordt opgesteld met een bedrijfsopvolger anders dan de langstlevende, is het beter om ook een testament op te stellen (of een bestaand testament aan te passen).

In een testament kan een legaat bedrijfsopvolging worden opgenomen. Een legaat is een beschikking waarin wordt aangegeven aan wie en op welke manier de onderneming toekomt.

Zo kun je er bijvoorbeeld, net als in de samenwerkingsovereenkomst, in opnemen dat de onderneming, op het moment van overlijden, toekomt aan degene die de onderneming met de overledene runt. Het testament en de samenwerkingsovereenkomst sluiten dan naadloos op elkaar aan. En de andere erfgenamen hebben hier dan feitelijk niets meer van te vinden.

Ook kun je ervoor kiezen om de beoogde bedrijfsopvolger te benoemen als enig erfgenaam. Bovendien kun je goederen die niet tot het ondernemingsvermogen behoren (privégoederen) nalaten aan de langstlevende of de andere kinderen.

Een testament heeft niet het eeuwige leven. Past de inhoud van je testament nog wel bij de huidige feitelijke omstandigheden en de (samenwerkings)overeenkomsten?

Als je je testament jaren geleden hebt opgesteld, dan raden we aan hiernaar te kijken. Heb je geen testament en wil je voorkomen dat de bedrijfsopvolging voor onenigheid gaat zorgen in je familie? Misschien zelfs dat de rechter moet worden ingeschakeld? Dan kun je het beste een testament op laten stellen die past bij je huidige situatie.

 

Gewijzigde wetgeving

Het kan ook zijn dat door wijzigingen in de wetgeving eerder opgestelde testamenten niet meer passend zijn. Of dat de wettelijke regeling, zonder testament, al uitkomst biedt

Een voorbeeld hiervan is de Wet Langdurige Zorg en de eigen bijdrage. Het kan niet de bedoeling zijn dat al het vermogen (inclusief de niet opeisbare vorderingen van de kinderen op de langstlevende) op gaat aan de eigen bijdrage voor benodigde zorg die de langstlevende verschuldigd is. In oudere testamenten wordt geen rekening gehouden met deze regelgeving en er wordt soms nog verwezen naar de niet meer bestaande Wet op de Bejaardenoorden.

 

Meer weten?

Wil je weten of het verstandig is om een testament op te stellen? Of wil je weten of jouw huidige testamenten nog wel passend zijn? Vul het contactformulier in of neem contact op met Aagje Tymersma of Andreas van der Vis.

✆ 06 578 417 29

✉ a.tymersma@countus.nl

✆ 06 230 662 17

✉ a.vandervis@countus.nl

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Door: Aagje Tymersma Andreas van der Vis

Datum: 05-07-2019

Plaats een reactie

Reageren? Deel hier je mening. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.